+++++++++++++++++
कज्जलं छंद मा एक कोशिश
बुढ़वा के सियनहा गोठ।
गाँव गली के शोर पोठ।
आबे संगी मोर गाँव।
अमरइया हे रूख छाँव।
लहरावत हे खेत खार।
माते मन नदिया कछार।
जियरा बड़ मारे हिलोर।
बाँधे तँय पीरीत डोर।
सरसो के बन फूल पान।
ले डारिस गउ मोर जान।
बाजे हिय तबला निशान।
नाचय बन झूमे जवान।
++++++++++++++++
तोषण चुरेन्द्र 'दिनकर'
कज्जल छंद विधान
(मात्रिक छंद परिभाषा)
यह 14 मात्राओं का सम मात्रिक छंद है। दो दो चरण या चारों चरण समतुकांत होते हैं।
इसका मात्रा विन्यास निम्न है-
अठकल+त्रिकल+गुरु और लघु=14 मात्राएँ।
(अठकल दो चौकल या 3-3-2 हो सकता है, त्रिकल 21, 12, 111 हो सकता है तथा द्विकल 2 या 11 हो सकता है।)
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें